بررسی تعزیرات منصوص شرعی از منظر فقه و قانون مجازات اسلامی

چکیده

ایرادهای واردشده توسط نهاد شورای نگهبان بر لایحه مجازات اسلامی سال 92 موجب ورود یک نوع مجازات با عنوان تعزیر منصوص شرعی به قلمرو نظام حقوق کیفری ایران شد که به دلیل عدم ارائه تعریفی جامع از این اصطلاح شرعی در قانون و فقه، عملاً موجب ابهام قانون و تشتت آرا مراجع قضایی گردیده و نتایج سویی همچون امکان نقض حقوق متهمان را در برداشته است؛ چراکه به موجب تبصره ۲ ماده ۱۱۵ قانون مجازات اسلامی این کیفراز بسیاری از نهادهای ارفاقی مستثنا شده. لذا دراین نوشتار تلاش نویسنده بر آن بوده تا در ابتدا به تبیین این مفهوم فقهی پرداخته تا بتوان تفسیری مطابق با آنچه مدنظر شورای نگهبان بوده را ارائه کنیم، سپس به طرح دو ملاک پرداخته‌شده است؛ طبق ملاک اول تعزیرات منصوص مقدر، به حدود ملحق می‌شوند و باید مصادیق آن را بر اساس ماده ۲۲۰ ق.م.ا معین کرد و بر اساس ملاک دوم که بیانگر اصل تفسیر مضیق به نفع متهم است، باید تنها به موارد محدود قطعی بسنده نمود. درنهایت نتیجه اینکه تأسیس چنین نهادی مخالف باسیاست‌های کیفری اسلام است.