تحلیل حقوقی جرایم سوءاستفاده از داده‌های مالی کاربران در پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری آنلاین: ارائه چارچوب D.R.A.C.O برای مقابله با تهدیدات

چکیده

در سال‌های اخیر، پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری آنلاین در ایران با رشد قابل‌توجهی مواجه بوده‌اند، اما هم‌زمان چالش‌های جدی در زمینه حفاظت از داده‌های مالی کاربران نیز بروز یافته است. این تحقیق با هدف تحلیل حقوقی سوءاستفاده از داده‌های مالی کاربران و بررسی خلأهای قانونی موجود در این حوزه انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی از تحلیل تطبیقی قوانین بین‌المللی نظیر GDPR اروپا و CCPA آمریکا  مطالعات موردی و مصاحبه با ۳۰ متخصص حقوقی و فنی بوده است.نتایج نشان می‌دهد که قوانین فعلی ایران در زمینه حفاظت از داده‌های مالی کاربران، از نظر تعریف مفاهیم، ضمانت‌های اجرایی و پوشش فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی و بلاک‌چین ناکارآمد هستند. ضعف نهادهای نظارتی نیز این مشکل را تشدید کرده است. در پاسخ به این چالش‌ها، چارچوب نوآورانه‌ای با عنوان  D.R.A.C.O (تعریف–رصد–ارزیابی–جبران–به‌روزرسانی) پیشنهاد شده است که شامل پنج محور کلیدی است: تعریف دقیق داده‌های مالی، رصد مداوم تراکنش‌ها، ارزیابی ریسک‌های قانونی و فنی، جبران خسارت از طریق صندوق بیمه سایبری، و به‌روزرسانی قوانین و آموزش‌های مرتبط.همچنین، ایجاد نهاد مستقل حفاظت از داده‌های مالی با عنوان IFDPA، اصلاح قوانین جرایم سایبری، و راه‌اندازی صندوق بیمه سایبری به‌عنوان اقدامات تکمیلی پیشنهاد شده‌اند. این اقدامات با هدف ارتقاء امنیت داده‌های مالی، تقویت اعتماد عمومی و فراهم‌سازی زیرساخت‌های قانونی و نهادی برای توسعه پایدار صنعت فین‌تک ایران طراحی شده‌اند. پژوهش حاضر با ارائه چارچوب D.R.A.C.O و راهکارهای اجرایی، گامی مهم در جهت بهبود سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری در فضای دیجیتال مالی ایران به‌شمار می‌رود.