امکان سنجی دادخواهی شهروندان و سازمان های مردم نهاد در دعاوی زیست محیطی دیوان عدالت اداری

چکیده

پیشرفت جوامع انسانی در عصرحاضر،زمینه‌ ساز بروز چالش‌های جدی زیست ‌محیطی شده است. این مسائل نیازمند مشارکت فعال و گسترده‌تری ازسوی شهروندان و سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) درفرآیند حفاظت از محیط‌ زیست و دعاوی مرتبط با آن است. دراین راستا، پژوهش حاضر باعنوان "امکان‌سنجی دادخواهی شهروندان وسازمان‌های مردم‌نهاد دردعاوی زیست‌ محیطی دیوان عدالت اداری" با روش توصیفی _ تحلیلی به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های موجود برای مشارکت مؤثراین  نهادها در طرح دعاوی زیست محیطی پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، شناسایی ظرفیت‌های قانونی واجرایی برای تسهیل مشارکت شهروندان و سمن‌ها دردعاوی زیست‌محیطی بوده که مبتنی بر تحلیل محتوای قوانین و مقررات مرتبط با موضوع دادخواهی زیست محیطی، و به طور خاص به بررسی وجود یا فقدان چارچوب‌های قانونی واجرایی کافی برای تسهیل مشارکت شهروندان و سمن ها در دعوی زیست محیطی بوده است. از جمله چالش‌های اساسی موجود، وجود موانع جدی در مسیر مشارکت مؤثر شهروندان و سمن‌ها است. فقدان آگاهی کافی از حقوق زیست ‌محیطی و محدودیت‌های قانونی سمن‌ها، به عنوان دو چالش مهم شناخته می‌شود. موانع بوروکراتیک و قانونی می‌تواند از دسترسی این سازمان‌ها به فرآیند قضایی جلوگیری کند که این عدم همخوانی میان قوانین و نیازهای زیست‌ محیطی جامعه، آسیب‌های جدی به کیفیت زندگی شهروندان زده است . با افزایش آگاهی از فرآیندهای قضائی،شهروندان می‌توانند به عنوان مدافعین مؤثر محیط ‌زیست عمل کنند.همچنین، تقویت سمن‌ها باعث می‌شود که این سازمان‌ها بهتر بتوانند بر روی مشکلات زیست‌محیطی فشار آورند و تغییرات مثبتی را ایجاد کنند. در کنار این فواید، مضراتی مانند کمبود اطلاعات و بار اضافی بر دوش دیوان عدالت اداری نیز وجود دارد که ممکن است در کنار مطرح شدن دعاوی زیست ‌محیطی، تنش‌ها و اختلافات اجتماعی را افزایش دهد.