تحلیل تطبیقی مجازات توهین به مقدسات در نظام حقوقی ایران و عربستان

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی مجازات توهین به مقدسات در نظام‌های حقوقی ایران و عربستان سعودی پرداخته و شباهت‌ها و تفاوت‌های این قوانین را از منظر مبانی فقهی، اجرایی و حقوق بشری تحلیل می‌کند. در ایران، قوانین مربوط به توهین به مقدسات بر اساس فقه شیعه (جعفری) تدوین‌شده و شامل موادی مانند ماده ۲۶۲ قانون مجازات اسلامی است که سب‌النبی (توهین به پیامبر اسلام) را مستوجب اعدام می‌داند. همچنین، توهین به امامان معصوم و حضرت زهرا (س) با مجازات مشابه روبرو است. علاوه بر این، توهین به قرآن، مساجد و سایر مقدسات اسلامی نیز با مجازاتی همچون حبس، شلاق و جزای نقدی مواجه می‌شود. در مقابل، عربستان سعودی که نظام حقوقی آن بر مبنای فقه وهابیت و مذهب حنبلی بناشده است، قوانین مدون جزایی ندارد و احکام شرعی آن عمدتاً بر اساس تفسیرهای قضات از شریعت اسلامی صادر می‌شود. در این کشور، توهین به خدا، پیامبر اسلام (ص)، صحابه و اماکن مقدس، معمولاً با مجازاتی همچون اعدام، حبس طولانی مدت و شلاق همراه است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هر دو کشور در جرم‌انگاری گسترده توهین به مقدسات و اعمال مجازات سخت اشتراک دارند، اما تفاوت‌های مهمی در مبانی فقهی، نوع مقدسات موردحمایت، نحوه تدوین قوانین و شیوه اجرای احکام میان آن‌ها مشاهده می‌شود.