تأثیر طلاق و اعتیاد والدین بر ارتکاب جرائم توسط فرزندان

چکیده

طلاق و اعتیاد والدین، دو پدیده آسیب‌زای خانوادگی، به عنوان عوامل خطر کلیدی در سوق دادن فرزندان به سمت کجروی و ارتکاب جرم شناخته می‌شوند. این پژوهش با رویکردی بین‌رشته‌ای (حقوقی، جرم‌شناختی و روان‌شناختی-اجتماعی)، به بررسی مکانیسم‌های تأثیرگذاری این عوامل، اعم از کاهش نظارت والدینی، برهم‌خوردن دلبستگی ایمن، مدل‌گیری رفتاری منفی، تجربه آسیب‌های کودکی و محرومیت اقتصادی می‌پردازد. شواهد تجربی فراوان داخلی و بین‌المللی، رابطه معنادار مثبت این متغیرها با بزهکاری فرزندان را تأیید می‌کنند. در عرصه حقوقی، قوانین ایران به ویژه «قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹» و «قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱»، با شناسایی این شرایط به عنوان «وضعیت مخاطره‌آمیز»، چارچوبی برای مداخله حمایتی و قضایی فراهم آورده‌اند. این مقاله با تحلیل مفاهیم، ارائه مطالعه تطبیقی با نظام‌های حقوقی دیگر و واکاوی دقیق مواد قانونی، در نهایت پیشنهادهایی را برای تقویت سیاست‌گذاری پیشگیرانه و اصلاح قوانین فعلی ارائه می‌دهد.